Verhaal verzekeraar mogelijk bij alcohol?
Uw zoon leent uw auto en veroorzaakt daarmee een ongeval. Hij heeft te veel alcohol gedronken. De passagier in de auto raakt bij het ongeval gewond. Hij loopt ernstig letsel op. Biedt de autoverzekering wel dekking voor deze schade?
In een nieuwsartikel op de website van REX Advocaten werd eerder een antwoord gegeven op deze vraag. Er werd uitgelegd dat er in Nederland een verplichte verzekering geldt voor alle auto’s. Deze verzekering moet op basis van de Wet Aansprakelijkheid Motorvoertuigen (WAM) worden afgesloten. In deze wet is in artikel 6 een rechtstreeks vorderingsrecht opgenomen voor slachtoffers. Dit betekent dat de passagier die schade oploopt als gevolg van een ongeval de WAM-verzekeraar van de eigenaar van de auto rechtstreeks kan aanspreken voor de door hem geleden schade.
De WAM-verzekeraar is op basis van de Wet Aansprakelijkheid Motorvoertuigen verplicht om de schade aan de passagier te vergoeden. Er mag daarbij door de verzekeraar geen beroep worden gedaan op uitsluitingsgronden uit de polis. Ook als er dus sprake is van een niet verzekerde gebeurtenis, is de WAM-verzekeraar verplicht de schade aan de slachtoffers van een verkeersongeval te vergoeden.
In vrijwel alle polisvoorwaarden van autoverzekeringen staat dat er geen dekking geboden wordt als de wettelijke hoeveelheid alcohol is overschreden. Moet de verzekeraar dan ondanks deze uitsluitingsgrond in de polisvoorwaarden klakkeloos alle schade vergoeden? Nee, dat is niet het geval. De verzekeraar is verplicht om de schade aan het slachtoffer te betalen, maar heeft vervolgens het recht om regres te nemen op de aansprakelijke partij. De uitgekeerde schadevergoeding kan met andere woorden onder bepaalde voorwaarden verhaald worden op diegene die het ongeval heeft veroorzaakt.
Het regresrecht van de verzekeraar is in artikel 15 WAM geregeld. Indien er in de polisvoorwaarden een uitsluiting voor alcohol is opgenomen, dan kan de verzekeraar de uitgekeerde schade op de veroorzaker van het ongeval verhalen. Maar wat nu als de schadeveroorzaker niet de verzekerde zelf is, maar een derde (in dit geval de zoon van de verzekerde)? Deze zoon was niet betrokken bij het afsluiten van de verzekeringsovereenkomst en kent de dekkingsuitsluiting daarom wellicht ook niet. In artikel 15 WAM is bepaald dat regres op een derde mogelijk is als deze derde niet te goeder trouw is.
Wat dient er dan onder te goeder trouw verstaan te worden. Dit is een vraag die de Hoge Raad in een recent arrest van 8 september 2023 heeft beantwoord. De Rechtbank en het Gerechtshof oordeelden dat een dronken automobilist, die niet zelf de verzekering heeft afgesloten, te goeder trouw is omtrent de alcoholuitsluitingsclausule. De bestuurder kon niet weten dat de schade als gevolg van het ongeval niet was verzekerd. Het was in 2014 geen feit van algemene bekendheid dat schade veroorzaakt door rijden onder invloed niet verzekerd was. De Hoge Raad komt echter tot een ander oordeel en volgt daarmee het eerdere oordeel van de Procureur-Generaal.
De Hoge Raad oordeelt dat goede trouw ontbreekt omtrent de vraag of schade als gevolg van alcoholgebruik achter het stuur is gedekt. Een beschonken bestuurder behoort te weten dat hij niet alleen strafrechtelijk veroordeeld kan worden en een ongeval kan veroorzaken, maar ook dat de schade die hij veroorzaakt niet gedekt is onder de verzekering. Er ontbreekt volgens de Hoge Raad ook goede trouw als een bestuurder een goede reden tot twijfel behoorde te hebben.
De zaak wordt terugverwezen door de Hoge Raad naar het Gerechtshof Den Haag. De kans is echter groot dat dit Gerechtshof tot de conclusie zal komen dat Univé de uitgekeerde schade van € 105.000,- op de beschonken bestuurder mag verhalen. Daarmee komt een einde aan een langdurige procedure, waarin door de Hoge Raad eindelijk duidelijkheid is gegeven over de combinatie tussen autorijden en alcohol drinken. Glaasje op, laat u rijden!

