Nieuw bewijsrecht per 1 januari 2025
Per 1 januari 2025 is het bewijsrecht in een civiele procedure gemoderniseerd. Daarmee wordt beoogd het bewijsrecht efficiënter en effectiever te maken.
Het bewijsrecht
In de wet wordt geregeld wanneer en hoe partijen in een civiele procedure bewijs mogen of moeten leveren, ook wel het bewijsrecht genoemd. Wanneer partijen een procedure willen beginnen, willen zij graag duidelijkheid verkrijgen over de kans van slagen. Hiervoor is het van belang om inzicht te verkrijgen in de voorliggende bewijsmiddelen. In sommige gevallen kan het bijvoorbeeld nodig zijn om deskundigen of getuigen te horen of om het bewijs vast te leggen.
Belangrijkste wijzigingen
Een van de in het oog springende wijzigingen is dat de beperkte bewijskracht van de partijgetuige is afgeschaft per 1 januari 2025. Voorheen kon de verklaring van de partijgetuige, omtrent de door haar te bewijzen feiten, geen bewijs in haar voordeel opleveren, tenzij de verklaring een aanvulling was op onvolledig bewijs. In het huidige bewijsrecht is het aan de rechter om de verklaring van een van de partijen zelf te waarderen. Het is dus aan de rechter om te bepalen welke waarde hij aan de verklaring van een van de partijen hecht. Het is dus ook mogelijk dat de rechter een feit in het voordeel van de partij op basis van de eigen verklaring van die partij bewezen acht. Naar verwachting blijft de rechter natuurlijk wel behoedzaam bij de waardering van partijgetuigenverklaringen.
Ook zijn de regels voor het verzamelen van bewijs, voordat een procedure aanhangig is gemaakt, eenvoudiger geworden. In het huidige bewijsrecht geldt één regeling voor alle voorlopige bewijsverrichtingen met dezelfde regels voor toewijzing en afwijzing. Ook het inzagerecht (voorheen opgenomen in artikel 843a RV) maakt hier deel van uit. Hierdoor is het inzagerecht makkelijker inzetbaar voor partijen. Daarnaast is het niet meer nodig om voor de verschillende bewijsverrichtingen afzonderlijke verzoeken in te dienen. Vanaf 1 januari 2025 is het mogelijk om hiervoor één verzoekschrift op te stellen.
Naar het oude recht gold de regel dat de rechter, in het geval niet alle partijen bij een getuigenverhoor, voorlopig deskundigenbericht of een voorlopige descente aanwezig of vertegenwoordigd waren, de afgelegde verklaringen buiten beschouwing kon laten. Naar het huidige bewijsrecht wordt het aan het vrije oordeel van de rechter overgelaten hoe hij de bewijsverrichtingen waarbij een partij ontbrak waardeert.
Daarnaast is in de wet de mogelijkheid tot conservatoir bewijsbeslag opgenomen en het proces-verbaal van constateringen. Door de wettelijke regeling voor het leggen van conservatoir bewijsbeslag is de jurisprudentie van de Hoge Raad gecodificeerd. Door middel van het proces-verbaal van constateringen kan ook voorkomen worden dat bewijsmateriaal verloren gaat. De deurwaarder kan een dergelijk proces-verbaal opstellen en dit kan in een procedure als dwingend bewijs worden overgelegd.
De nadruk ligt in het nieuwe bewijsrecht op het verzamelen van bewijs voorafgaand aan een procedure. Tijdens een lopende procedure kan geen separaat verzoek om voorlopige bewijsverrichtingen worden gedaan, zo’n verzoek kan alleen nog aan de behandelend rechter worden voorgelegd.
De praktijk
Het is de bedoeling dat de wijzigingen gaan bijdragen aan een efficiënter en effectiever verloop van civiele procedures. We zullen moeten afwachten hoe het nieuwe bewijsrecht zal uitpakken in de praktijk.
De advocaten van REX kunnen u adviseren over de te nemen vervolgstappen. Neem dan ook gerust telefonisch contact met ons op.
Bekijk alle nieuwsberichten
