Heeft een letselschadeslachtoffer recht op vergoeding van zwartwerk?
Er doet zich een verkeersongeval voor en de verzekeraar erkent de aansprakelijkheid. In de meeste gevallen is de discussie dan echter nog niet ten einde. De vraag welke schade er als gevolg van het ongeval door de verzekeraar vergoed dient te worden kan soms nog vele jaren duren. Een voorbeeld hiervan is de vraag of inkomen uit zwartwerk vergoed dient te worden. Deze discussie hoeft in de toekomst echter niet meer gevoerd te worden, want op 12 april 2024 heeft de Hoge Raad een definitief oordeel hierover gegeven (zie arrest).
Indien er zich een ongeval voordoet en het slachtoffer niet meer kan werken, dan dient de als gevolg daarvan geleden schade door de verzekeraar vergoed te worden. Dit wordt ook wel verlies aan verdienvermogen genoemd. Wat nu echter als het slachtoffer voor het ongeval zwart werk verrichtte?
Eerder is er op de website van REX Advocaten al een nieuwsartikel over dit onderwerp geschreven. Dit was naar aanleiding van een arrest van het Gerechtshof Den Haag op 15 november 2022. De eindconclusie was toen dat de verzekeraar gehouden was om deze schade wel te vergoeden. Daarmee was voor Achmea de kous echter nog niet af. Zij besloot om cassatie in te stellen bij de Hoge Raad. Ruim 1,5 jaar later (op 12 april 2024) heeft de Hoge Raad nu een definitief oordeel over deze vraag gegeven.
Een ZZP’er in beveiligingscamera’s en schotelantennes was ingehuurd om kabels te leggen bij een Islamitische school in Rijnmond. Hij viel van een door de opdrachtgever ter beschikking gestelde ladder en sprak de verzekeraar van de school, Achmea, aan. De aansprakelijkheid wordt door Achmea erkent en men gaat over tot begroting van de schade van de ZZP’er. Hij geeft aan dat hij voorafgaand aan het ongeval een inkomen van € 50.000,- per jaar had, terwijl uit zijn jaarcijfers blijkt dat hij jaarlijks slechts € 10.260,- aan de belastingdienst opgaf. Een groot deel van zijn inkomen verdiende hij derhalve met zwartwerken.
Achmea weigert om deze verborgen inkomsten te vergoeden en stelt zich op het standpunt dat er sprake is van inkomen uit een onrechtmatig belang. Zij stelt dat een verzekeraar niet gehouden kan worden om dergelijke schade te vergoeden, omdat er dan meegewerkt wordt aan het oplichten van de belastingdienst. Zowel de Rechtbank als het Gerechtshof volgen de verzekeraar daarin echter niet. Achmea wordt gehouden om de schade wel te vergoeden.
Indien een slachtoffer verlies aan verdienvermogen lijdt, dan dient er een vergelijking te worden gemaakt tussen het inkomen in de hypothetische situatie, de situatie zonder ongeval, en de feitelijke situatie, de situatie met ongeval. Het verschil tussen deze twee is de schade die vergoed dient te worden. Daarbij kunnen er geen al te hoge eisen aan het bewijst van de omvang van het hypothetisch inkomen gesteld worden. Het is immers de schadeveroorzaker die ervoor gezorgd heeft dat het slachtoffer niet meer kan aantonen wat zijn inkomen in de situatie zonder ongeval zou zijn geweest.
Achmea stelt zich in cassatie op het standpunt dat zwarte inkomsten per definitie niet voor vergoeding in aanmerking moeten komen. Daarnaast brengt zij naar voren dat de verminderde bewijslast voor een slachtoffer, in het geval van zwartwerken niet zou mogen gelden. Op beide verweren beslist de Hoge Raad echter anders. Bij de begroting van de omvang van schade door verminderd arbeidsvermogen kan – voor zover het gaat om werkzaamheden waarvan het verrichten als zodanig rechtmatig is – rekening worden gehouden met inkomsten uit zwart werk van de benadeelde in de periode vóór de aansprakelijkheidvestigende gebeurtenis, aldus de Hoge Raad. Dat de benadeelde voor het ongeval dergelijke inkomsten had, duidt immers erop dat de benadeelde door arbeid inkomen kon verwerven, en zegt dus iets over zijn op dat moment bestaande arbeidsvermogen.
Als een slachtoffer voor het ongeval inkomsten uit zwartwerk had, dan dient beoordeeld te worden of hij daarmee doorgegaan zou zijn indien er wel belasting over dit inkomen betaald had moeten worden. Hierbij geldt dat er net zoals in andere gevallen geen al te hoge bewijseisen aan het slachtoffer gesteld mogen worden. Komt vast te staan dat het zwartwerken ‘wit’ niet rendabel zou zijn geweest, dan komen deze inkomsten niet voor vergoeding in aanmerking. Indien echter vastgesteld kan worden dat met belasting het slachtoffer het werk ook zou hebben verricht, dan komen de inkomsten wel voor vergoeding in aanmerking. In dat geval wordt er wel een fictieve aftrekpost voor de inkomstenbelasting gehanteerd. Er wordt voor de berekening van de schade met andere woorden vanuit gegaan dat het slachtoffer wel belasting zou hebben betaald.
Indien u slachtoffer bent van een ongeval en u voorheen zwartwerk verrichtte, dan heeft u dus wel degelijk recht op een vergoeding hiervan. Doet deze situatie zich voor en wilt u meer informatie over dit onderwerp, neemt u dan contact op met een van de gespecialiseerde letselschade advocaten van REX Advocaten.

